Nguyên nhân khiến trẻ đau bụng về đêm và biện pháp xử trí cho trẻ mà cha mẹ nên biết

1. Đau bụng về đêm ở trẻ là như thế nào?

Trẻ Đau bụng về đêm là tình trạng bé xuất hiện cơn đau vùng bụng khi đi ngủ hoặc giữa đêm, khiến trẻ tỉnh giấc. Cha mẹ có thể nhận biết trẻ đang đau bụng về đêm qua một số biểu hiện sau:

• Trẻ ôm bụng, co người, rên rỉ hoặc khóc giữa đêm.
• Có biểu hiện đầy hơi, chướng bụng, xì hơi nhiều.
• Nôn trớ, ợ hơi, tiêu chảy,...
• Bỏ bú, kém ăn vào buổi sáng hôm sau.
• Có thể kèm sốt, mệt mỏi, ra mồ hôi trộm.

Trẻ khóc, mất ngủ do đau bụng buổi đêm

2. Vì sao trẻ đau bụng về đêm?

Đau bụng về đêm ở trẻ thường xảy ra khi có sự tác động của các yếu tố như:

2.1. Yếu tố tâm lý

Khi trẻ căng thẳng, lo sợ, hệ thần kinh đường ruột cũng có thể phản ứng lại và gây nên tình trạng co thắt cơ trơn, khiến trẻ đau bụng về đêm. Cơn đau này thường không cố định vị trí, có xu hướng tự biến mất khi trẻ vui chơi hoặc được dỗ dành.

2.2. Vấn đề về tiêu hóa

Nếu trẻ nuốt phải nhiều không khí trong khi bú, ăn phải thực phẩm khó tiêu,... thì con dễ bị đầy hơi, chướng bụng, khó tiêu, nhất là vào ban đêm - khi trẻ nằm lâu ở một tư thế. Trường hợp này trẻ thường cứng bụng, khó ngủ, xì hơi nhiều, quấy khóc,... 

2.3. Trẻ bị nhiễm giun sán

Giun sán (đặc biệt là giun kim) thường hoạt động mạnh về đêm, khiến trẻ ngứa hậu môn, khó chịu, đau bụng quanh rốn hoặc bụng dưới. Đây là nguyên nhân thường gặp ở trẻ trên 2 tuổi chưa được tẩy giun định kỳ.

Nếu đau bụng về đêm do nhiễm giun sán, trẻ thường ngủ không yên giấc, gãi hậu môn khi ngủ, đau bụng âm ỉ, thỉnh thoảng buồn nôn,...

2.4. Táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài

Trẻ bị táo bón với các biểu hiện: phân khô, cứng, đi ngoài khó,... hoặc tiêu chảy kéo dài cũng dễ đau quặn bụng về đêm, nhất là sau bữa ăn tối. Tình trạng này khiến trẻ khó ngủ, chán ăn, có thể gây mất nước,... nếu không được can thiệp đúng cách.

2.5. Một số bệnh lý khác

Ngoài các nguyên nhân thường gặp ở trên, cơn đau bụng về đêm ở trẻ còn có thể do: viêm dạ dày - tá tràng, viêm ruột thừa, nhiễm trùng đường tiểu, lồng ruột,... Trường hợp này trẻ thường đau dữ dội, dễ bị nôn, sốt,...

Bị viêm dạ dày có thể khiến trẻ đau bụng về đêm

3. Khi nào cơn đau bụng về đêm của trẻ cần được chú ý?

Các trường hợp trẻ bị đau bụng về đêm sau đây cần được cha mẹ cảnh giác để kịp thời đến cơ sở y tế thăm khám:

• Cơn đau kéo dài, tái phát nhiều đêm liên tục kèm theo khó ngủ, bỏ ăn, mệt mỏi,... có thể là dấu hiệu rối loạn tiêu hóa mạn tính hoặc bệnh lý dạ dày.
• Trẻ nôn ói, sốt hoặc sụt cân,... cảnh báo nguy cơ nhiễm trùng đường ruột, viêm ruột thừa hoặc bệnh gan lý mật.
• Trẻ đau bụng kèm tình trạng đi ngoài phân có máu, có dịch nhầy, táo bón hoặc tiêu chảy không cải thiện,... có thể do bệnh lý đường tiêu hóa.

4. Xử trí đúng cách khi trẻ đau bụng về đêm

Khi phát hiện trẻ đau bụng về đêm, nhiều bậc cha mẹ thường lo lắng và muốn tìm cách giúp con nhanh chóng khỏi đau bụng. Trong tình huống này, để tránh xử trí sai cách, cha mẹ cần:

4.1. Giữ bình tĩnh và quan sát kỹ triệu chứng của trẻ

Điều đầu tiên nên làm là cha mẹ cần bình tĩnh khi phát hiện con có dấu hiệu đau bụng buổi đêm. Sau đó, cha mẹ hãy quan sát vị trí đau, tính chất cơn đau đang diễn ra, có đi kèm các biểu hiện như nôn, sốt, tiêu chảy,… hay không. 

Ghi nhớ các dấu hiệu này sẽ giúp cha mẹ có thông tin cung cấp cho bác sĩ khi cần, nhờ đó việc chẩn đoán bệnh ở trẻ sẽ trở nên dễ dàng hơn.

4.2. Xoa bụng nhẹ nhàng giúp trẻ dễ chịu 

Cha mẹ hãy dùng đầu ngón tay xoa bụng cho trẻ theo chiều kim đồng hồ. Động tác này giúp hơi di chuyển trong ruột dễ dàng hơn, nhờ đó trẻ sẽ giảm tình trạng chướng và đau bụng. Trong quá trình xoa, cha mẹ không nên thực hiện động tác mạnh. Nếu bụng trẻ cứng hoặc trẻ có biểu hiện đau dữ dội cần cho trẻ đi khám ngay.

Ngoài ra, cha mẹ cũng có thể cho con nằm nghiêng hoặc co nhẹ đầu gối để giảm áp lực lên bụng. Dùng một chiếc khăn ấm hoặc túi chườm ấm đặt lên bụng trẻ 5 - 10 phút cũng sẽ giúp trẻ bớt đau.

4.3. Điều chỉnh chế độ ăn uống trong ngày

Thức ăn có thể là yếu tố trực tiếp khiến trẻ đau bụng về đêm. Vì thế, trong bữa ăn hằng ngày, cha mẹ cần chú ý:

• Cho con ăn thức ăn mềm, dễ tiêu hóa với các món ăn như: rau củ luộc, súp, cháo loãng,...
• Không cho trẻ ăn đồ chiên rán, nước ngọt, sữa đặc, đồ ăn nhanh.
• Trẻ cần được uống nhiều nước nhưng không uống dồn dập cùng lúc mà cần uống từng ngụm nhỏ.
• Bổ sung sữa chua hoặc men vi sinh để giúp trẻ được cân bằng hệ vi khuẩn đường ruột.
• Không cho trẻ ăn no trước khi đi ngủ tối thiểu 2 giờ.

4.4. Tạo môi trường ngủ thoải mái cho trẻ

Có được môi trường ngủ thoải mái sẽ giúp trẻ dễ chịu hơn, tránh được yếu tố căng thẳng, lo lắng gây nên cơn đau bụng. Vì thế, trẻ đau bụng về đêm cần:

• Không gian ngủ yên tĩnh với ánh sáng dịu nhẹ, không khí thoáng mát.
• Không ăn hoặc chơi điện tử ngay trước giờ ngủ.
• Được trò chuyện, an ủi, giải tỏa cảm xúc tiêu cực, tránh đau bụng do stress.

Trẻ cần được khám bác sĩ chuyên khoa nếu thường xuyên đau bụng về đêm

Chỉ khi tìm ra nguyên nhân chính xác khiến trẻ đau bụng về đêm thì mới có được biện pháp phù hợp giúp đẩy lùi cơn đau triệt để. Vì thế, nếu đã áp dụng các hướng xử trí như trên nhưng tình trạng của trẻ không cải thiện hoặc trẻ có dấu hiệu bất thường khác đi kèm, cha mẹ cần cho con đến cơ sở y tế để được bác sĩ kiểm tra.
                                                                                                                                                                                             Nguồn: Tổng hợp.